عوامل و اسباب بصیرتزا (۲)
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، سرمایهی ارزشمند آیینها، مراسم، مجالس و محافل دینی و مذهبی، به یمن ارشادات اولیای الهی و علمای ربانی، ظرفیت مغتنمی برای معرفتافزایی و روشنگری آفریده است؛ ظرفیتی که در شریعت اسلام ـ بهویژه در مکتب شیعه ـ هوشمندانه مهندسی شده تا مرکز اجتماع و محل پیوند قلوب باشد؛ بهدور از رقابتهای ناسالم، و در ساحتی پاک و قدسی برای تهذیب، معنویت و ارتقای آگاهی و بصیرت.
این مراسم متکثر و متنوع، سرمایهی اجتماعی عظیمی خلق کرده و نهادینه ساخته و توانسته فرصتهای مغتنم و تریبونهای معتبر و نافذی فراهم کند که میتواند خالق جنبشها و حرکتهای جمعی و جهتدهندهی افکار عمومی باشد.
چنانکه آیین فاخر حج در اندیشهی رهبر معظم شهید چنین است: «حج، عبادتی پُر راز و رمز، و بیت شریف، جایگاهی سرشار از برکات الهی و مظهر آیات و بیّنات حضرت حق متعال است. حج میتواند بندهی مؤمن و اهل خشوع و تدبّر را به مقامات معنوی نائل سازد و از او انسانی والا و نورانی بسازد؛ همچنانکه میتواند از او عنصری با بصیرت و شجاع و اهل اقدام و مجاهدت پدید آورد. هر دو سوی معنوی و سیاسی و فردی و اجتماعی در این فریضهی بینظیر، بسی برجسته و نمایان است و جامعهی مسلمان امروز به هر دو جنبه بسی نیازمند است.» (۱)
ایشان حج را کانونی برای تبادل تجارب و تعمیم آگاهیها معرفی کرده و بر مسئولیت آحاد حجگزاران و متولیان حج تأکید دارد: «تبادل دانستهها و داشتهها میان مردم کشورها و مناطق دور از هم، و تعمیم آگاهیها و تجربهها و خبرگیری از وضع و حال یکدیگر، و زدودن بدفهمیها و نزدیک کردن دلها و انباشتن توانها برای مقابله با دشمنان مشترک، دستاورد حیاتی و بس بزرگ حج است که با صدها گردهمایی مرسوم و معمول نمیتوان آن را به دست آورد.» (۲)
به دلیل ظرفیت مهم و ممتاز این عبادت فاخر، قائد شهید امت بر آگاهیبخشی و تبیین مسائل مهم و بصیرتافزایی در مراسم حج تأکید کرده و آن را فلسفهی وجودی این آیین بیبدیل برشمرده است: «حجّ درست و کامل میتواند به وسیلهی نزدیک کردن دلها و تبادل آگاهیها و افشای توطئهها، خطرناکترین توطئههای دشمن علیه اسلام و مسلمین را خنثی کند.» (۳)
از جمله آیینهای باشکوه که رهبر شهید آن را آیت عظمای الهی برشمرده، حرکت بزرگ فرهنگی اربعین سالار شهیدان است که فرصت گرانسنگی برای کسب و انتقال معرفت و بصیرت است؛ چنانکه فرمود: «این راهپیمایی اربعین نشاندهندهی این است که این راه، راه عشق است؛ منتها نه عشق مجنونانه، بلکه عشق همراه بصیرت... این حبّ و این عشق، عشق همراه با بصیرت است؛ میداند، میفهمد و این جاذبه او را میکِشد، این مغناطیس او را میکِشد.» (۴)
از دیگر مراسم بصیرتبخش، آیین نماز جمعه و تریبون مهم آن است. این هنر امامان جمعه است که با مجهز شدن به دانش و مهارتهای لازم، به این رسالت مهم قیام کنند؛ چنانکه قائد شهید فرمود: «خطبهی نماز جمعه باید مرکزی باشد برای تبیین محتوای قوی و منطق محکم و غنی برای مسائل مهم انقلاب... و به مردم بصیرت بدهید.» (۵) و نیز فرمود: «ادبیات خطبه باید گرم باشد، صمیمی باشد، اتحادآفرین باشد، امیدبخش باشد، بصیرتآفرین باشد.» (۶)
این رسالت مهم، دربارهی صاحبان تریبونهای مجالس عزای سالار شهیدان و هیئتها نیز جاری است؛ و مجالس را معرفتافزا و بصیرتآفرین فرهنگ شیعی برشمرده و میفرماید: «جلسات و مجالس امام حسین باید معرفتزا باشد.» (۷) و نیز: «یکی از ابزارهای بصیرتافزایی و تحکیم معارف انقلاب و اسلام که ما داریم... همین مداحی، روضهخوانی، منبر و مجالس مردمی است.» (۸)
و خطاب به مداحان فرمود: «شما میتوانید فضا به وجود بیاورید، میتوانید بصیرتدهی کنید، میتوانید امیددهی کنید.» (۹) امام شهید امت، مساجد، منابر و هیئتها را مرکز بصیرتبخشی و معرفتافزایی دانسته و بر این نقش بنیادین تأکید دارد.
(۱) پیام به حجاج بیتالله الحرام، ۱۳۹۶/۶/۹.
(۲) همان، ۱۳۹۸/۵/۱۴.
(۳) همان.
(۴) بیانات در تاریخ ۱۳۹۸/۱۱/۲۷.
(۵) بیانات در تاریخ ۱۳۹۵/۹/۳.
(۶) بیانات در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۵.
(۷) همان، ۱۳۹۵/۹/۳.
(۸) همان، ۱۳۹۵/۰۴/۲۴.
(۹) همان، ۱۴۰۱/۱۰/۲۲.
حجت الاسلام حمید احمدی